“ผื่นแพ้เสื้อผ้า” เป็นปัญหาผิวใกล้ตัวที่สามารถเกิดได้กับทุกคน เนื่องจากเสื้อผ้าที่สวมใส่นั้นก่อให้เกิดการระคายเคืองกับผิว จนทำให้เกิดอาการคันตามผิวหนังหรือเป็นผื่นคัน เกิดความรำคาญและไม่สบายตัว วันนี้เราจะมาบอกถึงสาเหตุที่ก่อให้เกิด ผื่นแพ้เสื้อผ้า และวิธีการดูแลเบื้องต้นแบบง่าย ๆ เพื่อลดอาการดังกล่าวกัน
ผื่นแพ้เสื้อผ้าคือ
ผื่นแพ้เสื้อผ้า คือ อาการผื่นคันตามตัวที่มีสาเหตุมาจากเสื้อผ้า เนื่องจากการเกิดการระคายเคืองเมื่อผิวหนังสัมผัสกับสิ่งกระตุ้นบนเสื้อผ้า โดยจะมีอาการคือคันตามผิวหนัง เป็นปื้นแดง ๆ คล้ายผื่นคันทั่วไปหรือลมพิษ มักเกิดบนผิวหนังบริเวณที่เสียดสีกับเสื้อผ้าหรือชุดชั้นในบ่อย ๆ หรือจุดอับชื้นบนร่างกาย เช่น ข้อพับแขนและขา รักแร้ ขาหนีบ และก้น โดยอาจเกิดอาการได้ภายในไม่กี่ชั่วโมงหลังสัมผัสเสื้อผ้า หรือเริ่มมีอาการหลังจากผ่านไป 2–3 วัน และสามารถพบได้ทั้งในเด็กและผู้ใหญ่
ผื่นแพ้เสื้อผ้าเกิดจากอะไร
อาการ ผื่นแพ้เสื้อผ้า ที่เกิดจากการที่ผิวหนังสัมผัสกับสิ่งที่ก่อให้เกิดการระคายเคือง (Irritant Contact Dermatitis) โดยส่วนใหญ่มีสาเหตุดังนี้
การสวมเสื้อผ้าที่ผลิตจากใยสังเคราะห์
เช่น โพลีเอสเตอร์ (Polyester) เรยอน (Rayon) ไนลอน (Nylon) และยาง ซึ่งเป็นเนื้อผ้าที่ระบายอากาศได้ไม่ดีนัก ทำให้เกิดการอับชื้นเหงื่อได้มากกว่าการสวมใส่เสื้อผ้าที่ผลิตจากใยธรรมชาติ จึงมักทำให้เกิด ผื่นแพ้เสื้อผ้า ได้ง่าย
การสัมผัสจากสารก่อภูมิแพ้ในเสื้อผ้า (Allergic Contact Dermatitis)
อย่าง สารเคมีที่ใช้ย้อมผ้าและใช้ในการตัดเย็บ เช่น สารฟอร์มาลดีไฮด์ (Formaldehyde) กาว สีย้อมผ้า, สารนิกเกิล (Nickel) ที่พบในกระดุมกางเกงยีนส์และเครื่องประดับ หรือสารที่ใช้ในการฟอกหนัง ก็อาจทำให้เกิดผื่นแพ้สัมผัสได้
การสวมใส่เสื้อผ้าคับ
การใส่เสื้อผ้าคับจนเกิดการกดทับหรือเสียดสีบริเวณผิวหนังที่สัมผัสกับเสื้อผ้า โดยจุดที่มักพบผื่นคัน คือ ตามลำคอ ลำตัว ขาหนีบ ผื่นแพ้เสื้อผ้า ที่เกิดขึ้นจะเป็นรอยปื้นหนาและอาจมีอาการคันร่วมด้วย
การสัมผัสสารเคมีในผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดเสื้อผ้า
เช่น ผงซักฟอก น้ำยาปรับผ้านุ่ม และสารฟอกผ้าขาว หากมีการซักทำความสะอาดออกไม่หมดก็อาจทำให้เกิดการตกค้าง โดยเฉพาะบนชุดชั้นใน ส่งผลให้เกิดการระคายเคืองต่อผิวจนเกิดเป็น ผื่นแพ้เสื้อผ้า หรือผื่นแพ้ชุดชั้นในได้เช่นกัน
วิธีดูแลไม่ให้เป็นผื่นแพ้เสื้อผ้า
เคล็ดไม่ลับสำหรับการป้องกั นผื่นแพ้เสื้อผ้า ที่สามารถทำได้ง่าย ๆ
1. ใช้สบู่เหลวหรือครีมอาบน้ำสูตรอ่อนโยนต่อผิว
การใช้ครีมอาบน้ำที่ไม่มีสารที่ก่อให้เกิดการระคายเคือง โดยเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่ทำจากธรรมชาติ อย่าง จอห์นสัน มิลค์ + ไรซ์ เบบี้ บาธ ซึ่งเหมาะกับผิวบอบบางมีแนวโน้มระคายเคืองง่าย มาพร้อมส่วนผสมของน้ำนมธรรมชาติเข้มข้นและสารสกัดจากข้าวเพิ่มความชุ่มชื้นให้ผิวได้มากขึ้น ที่สำคัญคือไม่มีส่วนผสมของ พาราเบน พาทาเลต ซัลเฟต สีสังเคราะห์ ที่ผ่านการทดสอบแล้วว่าอ่อนโยนและไม่ระคายเคืองต่อผิว
2. ทาโลชั่นบำรุงผิวเป็นประจำ
การทาโลชั่นถือเป็นการเพิ่มเกราะป้องกันให้ผิวแข็งแรง โดยเลือกสูตรอ่อนโยนต่อผิว อย่าง จอห์นสัน มิลค์ + ไรซ์ เบบี้ โลชั่น ที่ช่วยปกป้อง 3 ปัญหาผิว คือ ผิวแห้ง ผิวมีแนวโน้มแพ้ง่าย และผิวที่มีแนวโน้มระคายเคืองง่าย เนื่องจากมีค่า pH ที่เหมาะกับผิวและมีส่วนผสมของน้ำนมธรรมชาติเข้มข้นพร้อมสารสกัดจากข้าว ซึ่งช่วยบำรุงปกป้องผิวและให้ความชุ่มชื้นแก่ผิวยาวนานขึ้น ที่สำคัญเนื้อโลชั่นบางเบา ซึมซาบไว จึงไม่ทำให้เหนียวเหนอะหนะและไม่อับชื้นด้วย
3. เลือกใส่เสื้อผ้าที่พอดีตัว
สวมเสื้อผ้าที่สบายตัว ไม่อึดอัด และเนื้อผ้าที่สามารถถ่ายเทอากาศได้ดี เพื่อลดความรุนแรงในการเสียดสีที่ก่อให้เกิดการระคายเคืองต่อผิวหนัง
4. ดูแลความสะอาดของเสื้อผ้า
ไม่ควรใส่เสื้อผ้าชุดเดิมซ้ำเป็นเวลานาน และเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ซักผ้าที่ไม่มีสารเคมีหรือสูตรอ่อนโยนต่อผิว ควรซักผ้าให้สะอาดและไม่มีสารตกค้าง แล้วตากผ้าให้แห้งสนิทในที่ที่มีอากาศถ่ายเทได้ดีและไม่อับชื้น จะช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดผื่นแพ้ อาการคัน และเชื้อราจากความชื้นได้
5. ใช้ยารักษาผื่นแพ้
อาจทานยาแก้แพ้เพื่อลดอาการคันได้ในกรณีที่มีอาการผื่นแพ้ไม่มากนัก แต่หากมีอาการผื่นแพ้ค่อนข้างรุนแรง ไม่ควรซื้อยามาทาเอง เพราะยารักษาผื่นบางชนิดอาจมีสารสเตียรอยด์ที่ระคายเคืองต่อผิว และอาจต้องทานยาปฏิชีวินะหากมีอาการติดเชื้อที่ผิวหนัง ดังนั้นควรปรึกษาแพทย์จะดีที่สุด
การป้องกันและรักษาอาการผื่นแพ้เสื้อผ้าโดยวิธีง่าย ๆ คือการดูแลร่างกาย และเสื้อผ้าให้สะอาดอยู่เสมอ ทั้งนี้หากสังเกตเห็นผื่นแดงบนผิวหนังเป็นบริเวณกว้าง รู้สึกเจ็บหรือคันอย่างรุนแรงและผื่นลุกลามไปที่ผิวหนังส่วนอื่น ๆ ควรไปพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยอาการและการติดเชื้อที่อาจเกิดขึ้น
คำถามที่พบบ่อย
Q: ผื่นแพ้เสื้อผ้า สามารถทาแป้งเด็กช่วยลดอาการได้หรือไม่?
การทาแป้งเด็ก สามารถช่วยลดอาการผื่นคันได้ระดับนึง โดยแนะนำให้ทาแป้งปริมาณเล็กน้อยแล้วถูเบา ๆ บนผิวที่เป็นผื่น และสามารถทาเพิ่มเติมระหว่างวันได้หากมีอาการคันมาก ๆ แต่ทั้งนี้ควรดูแลด้วยวิธีอื่น ๆ ควบคู่กันไปด้วยจะทำให้อาการผื่นแพ้ดีขึ้นได้อย่างรวดเร็ว