ทารกไม่ถ่าย ท้องผูก 5 เคล็ดลับฝึกการขับถ่ายของทารกแรกเกิด
อาการทารกไม่ถ่าย ท้องผูก จริงๆแล้วสามารถเป็นได้กับเด็กทุกคน จึงไม่มี “อายุที่เหมาะสม” สำหรับเริ่มต้นฝึกฝนการขับถ่ายเนื่องจากเด็กวัยหัดเดินแต่ละคนจะมีความแตกต่างกัน
ทารกไม่ถ่าย ท้องผูก เกิดจากอะไรได้บ้าง?
มีสาเหตุหลายประการที่ทารกไม่ถ่ายบ่อยเท่าที่ควร สาเหตุที่พบทั่วไป ได้แก่
การให้กินนมแม่
ทารกที่กินนมแม่อาจถ่ายท้องน้อยกว่าทารกที่กินนมผง เนื่องจากร่างกายสามารถดูดซึมและใช้สารอาหารในน้ำนมแม่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้มีของเสียน้อยลงเนื่องจากนมแม่ไม่ได้มีกากอาหารมาก
การให้กินนมผง
ประเภทของนมผงที่ทารกได้รับอาจส่งผลต่อระบบการขับถ่ายของทารก เนื่องจากระบบการย่อยอาหารของทารกยังทำงานได้ไม่ดีนัก ทำให้ไม่สามารถย่อยนมผงที่มีโปรตีนจากนมวัวได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ หรือบางสูตรอาจทำให้ท้องผูกในขณะที่สูตรอื่นอาจทำให้อุจจาระนิ่มลง
ท้องผูก
คุณแม่ควรหมั่นตรวจสอบความถี่ในการขับถ่ายและลักษณะอุจจาระ เพราะเป็นสัญญาณที่บอกถึงอาการท้องผูกในเด็กทารก หากทารกมีปัญหาในการถ่ายอุจจาระแห้งๆ แข็งๆ เด็กทารกอาจมีอาการท้องผูก โดยอาการท้องผูกอาจเกิดจากภาวะขาดน้ำ การขาดไฟเบอร์ในอาหาร หรือทำการย่อยได้ไม่สมบูรณ์
การเจ็บป่วยหรือการติดเชื้อ
ในบางกรณี ความเจ็บป่วยหรือการติดเชื้ออาจทำให้การระบบขับถ่ายของทารกเปลี่ยนแปลง รวมถึงความถี่ที่ลดลง
การป้องกันไม่ให้ทารกไม่ถ่ายหรือท้องผูก
เพิ่มการรับประทานของเหลว
การให้นมแม่หรือนมผงมากขึ้นเพื่อช่วยให้อุจจาระนิ่มลง สำหรับทารกที่มีอายุมากขึ้นอีกหน่อย สามารถป้อนน้ำเล็กน้อยหรือน้ำผลไม้เจือจางได้
นวดท้องของทารกเบาๆ
การนวดหน้าท้องของทารกในการเคลื่อนไหวตามเข็มนาฬิกาสามารถช่วยกระตุ้นการเคลื่อนไหวของลำไส้ได้
กระตุ้นการขับถ่ายด้วยการเคลื่อนไหวของขา
การขยับขาของลูกน้อยเบาๆ แบบปั่นจักรยานอากาศสามารถช่วยบรรเทาอาการท้องผูกได้โดยการกระตุ้นการทำงานของลำไส้
ปรับอาหารของทารก
สำหรับทารกที่เริ่มทานอาหารแข็งได้แล้ว การเพิ่มผลไม้หรือผักบดที่มีไฟเบอร์สูงสามารถช่วยให้ขับถ่ายง่ายขึ้นได้
5 เคล็ดลับ ฝึกขับถ่ายของทารกแรกเกิด
การฝึกฝนการขับถ่ายเป็นไปได้เมื่อลูกน้อยวัยหัดเดินของคุณพร้อมที่จะควบคุมกล้ามเนื้อก้นและกระเพาะปัสสาวะ กล้ามเนื้อเหล่านี้จะพัฒนาขึ้นระหว่างวัย 18 ถึง 36 เดือน ดังนั้นโดยทั่วไปแล้วจึงแนะนำให้เริ่มฝึกฝนการขับถ่ายหลังจากลูกมีอายุอย่างน้อย 2 ขวบ
1. เลือกเวลาที่เหมาะสม
การมองเห็นกระโถนวางพร้อมอยู่ในห้องน้ำเป็นเวลาหลายเดือนก่อนการเริ่มต้นฝึกฝนการขับถ่าย ช่วยให้ลูกของคุณมีโอกาสทำความคุ้นเคยกับการนั่งบนกระโถนหรือแม้แต่ใช้งานมันในบางครั้ง นอกเหนือจากการที่ลูกน้อยวัยหัดเดินของคุณมีพัฒนาการด้านการควบคุมกล้ามเนื้อที่จำเป็นแล้ว สัญญาณอื่นๆ ที่อาจบ่งบอกว่าลูกพร้อมแล้วที่จะเริ่มฝึกฝน รวมถึง:
ความสามารถของลูกในการนั่งลงและลุกขึ้นจากกระโถนได้อย่างง่ายดาย
ความสามารถของลูกในการบอกคุณว่าเมื่อไรที่รู้สึกปวดท้องอยากเข้าห้องน้ำ
การเร่งฝึกฝนการขับถ่ายอาจทำให้กระบวนการนี้ยาวนานขึ้น การศึกษาแสดงให้เห็นว่าเด็กส่วนใหญ่ที่เริ่มฝึกฝนการขับถ่ายก่อนอายุ 18 เดือนไม่สามารถฝึกฝนได้สำเร็จจนกระทั่งมีอายุได้สี่ปี ในขณะที่เด็กที่เริ่มฝึกฝนในวัยประมาณสองขวบ สามารถฝึกฝนได้สำเร็จก่อนวันเกิดในปีที่สาม
2. วิธีเริ่มต้นฝึกฝน
เพื่อเริ่มฝึกฝนการขับถ่าย เลือกกระโถนหรือติดตั้งที่รองนั่งเสริมบนโถส้วม เด็กวัยหัดเดินบางคนชอบมีกระโถนเป็นของตัวเอง ในขณะที่บางคนชอบใช้โถส้วม “ผู้ใหญ่” ที่มีการติดตั้งที่รองนั่งเสริม
เมื่อคุณคิดว่าลูกน้อยพร้อมแล้ว อธิบายให้ลูกฟังว่าเมื่อไม่สวมผ้าอ้อม ลูกจำเป็นต้องใช้กระโถน เนื่องจากผ้าอ้อมแบบใช้แล้วทิ้งออกแบบมาเพื่อป้องกันความรู้สึกเปียกชื้น การเลือกผ้าอ้อมช่วยฝึกการขับถ่ายที่มี “แถบความเปียกชื้น” ซึ่งให้เด็กสัมผัสได้ถึงความชื้นแฉะเล็กน้อยอาจช่วยได้ แต่ขอให้แน่ใจว่าได้สังเกตสัญญาณของอาการ ผื่นผ้าอ้อม ด้วย
3. เปลี่ยนการใช้ผ้าอ้อมมาเป็นกางเกงชั้นใน
นี่คือสัญญาณบอกว่าลูกน้อยของคุณอาจพร้อมลองสวมกางเกงชั้นในแล้ว:
ลูกเริ่มพยายามถอดกางเกงและผ้าอ้อมโดยไม่ให้คุณช่วยเหลือ
ลูกเริ่มสังเกตถึงอาการปวดปัสสาวะและปวดท้องอยากอุจจาระ (แม้เมื่อสวมผ้าอ้อม) และลูกจะบอกคุณ
ลูกเริ่มมองคุณหรือสมาชิกครอบครัวคนอื่นๆ เข้าห้องน้ำ
ลูกนั่งและพยายามใช้กระโถน เช่น ก่อนอาบน้ำในตอนเย็น
เมื่อคุณพบหลักฐานบางข้อว่าลูกน้อยของคุณรู้ว่าเมื่อไรที่ต้องเข้าห้องน้ำเมื่อไม่สวมผ้าอ้อม คุณอาจพิจารณาให้ลูกสวมกางเกงชั้นใน คุณอาจทำให้นี่เป็นโอกาสพิเศษโดยอธิบายว่าตอนนี้ลูกกำลังจะสวมกางเกงชั้นในของ “เด็กโต” และขอให้ลูกช่วยเลือกสักสองสามตัว
4. ฝึกฝนให้เป็นกิจวัตร
คุณต้องคอยเตือนอยู่เสมอว่าลูกน่าจะอยากเข้าห้องน้ำ อย่านั่งบนกระโถนของลูกยกเว้นแต่ลูกจะบอกว่าทำได้ ไม่เช่นนั้นลูกจะไม่สามารถสร้างความเชื่อมโยงสำหรับตนเองได้ ชมเชยความพยายามและความสำเร็จ รวมถึงหากเกิดเหตุไม่คาดคิดขึ้น เตือนลูกอย่างอ่อนโยนว่านี่เป็นสิ่งที่ต้องทำในกระโถน, เปลี่ยนเสื้อผ้า และอย่าดุลูก การมีปฏิกิริยาด้านลบทำให้ลูกไม่พอใจและไม่อยากทดลองทำอีก
5. การฝึกฝนการขับถ่ายระหว่างเดินทาง
การฝึกฝนการขับถ่ายเมื่อ อยู่ระหว่างเดินทาง เป็นเรื่องท้าทาย แต่ก็สามารถกระทำได้ ขอให้ลูกแวะนั่งกระโถนก่อนออกจากบ้าน และให้แน่ใจว่าได้สำรวจตำแหน่งของห้องน้ำทันทีที่ไปถึงสถานที่ที่คุณต้องการไป พยายามรักษาความสะอาดแม้เมื่ออยู่ระหว่างเดินทางโดยเตรียมผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดที่อ่อนโยนเช่น สบู่ ติดตัวไปด้วย สำหรับการเดินทางไกลเป็นพิเศษ และไม่ทราบว่ามีห้องน้ำหรือไม่ คุณอาจพิจารณาใช้ผ้าอ้อมเพื่อป้องกันเหตุไม่คาดฝัน
สุดท้าย โปรดจำไว้ว่าเด็กทุกคนมีพัฒนาการในอัตราความเร็วแตกต่างกัน และความอดทนคือกุญแจสำคัญ หากคุณพยายามไม่เร่งรัดในขั้นนี้และฝึกฝนการขับถ่ายตามจังหวะความเร็วของลูก สุดท้ายคุณจะยังได้สอนลูกน้อยวัยหัดเดินด้วยว่าการเรียนรู้ทักษะใหม่ๆ นั้นสนุกสนานและช่วยให้ลูกมีความสามารถยิ่งขึ้น รวมทั้งยังเป็นบทเรียนชีวิตที่ยิ่งใหญ่
